9
Kwietnia
2017

Niedziela Palmowa

Wiosenne wicie palmy – taki tytuł nosiły w roku 2013 warsztaty dla dzieci w Muzeum Zamek w Oświęcimiu. Podczas tych zajęć uczniowie wykonali zamkową palmę na wzór palm kurpiowskich, a mierzyła ona 4 metry!!!

W polskiej tradycji jest wiele zwyczajów i obrzędów, które towarzyszą nam od wieków. Niektóre jeszcze praktykujemy, a o innych już się nie pamięta. Tradycja wykonywania palm wielkanocnych szczególnie zachowała się na Kurpiach oraz  w Małopolsce w Lipnicy Murowanej i w Rabce. W zależności od regionu, palmy różnią się wyglądem i techniką wykonania.

Niedziela Palmowa nazwana jest tak na pamiątkę powitania palmami Chrystusa podczas wjazdu do Jerozolimy. W Polsce niedziela ta zwana jest też Kwietną lub Wierzbną, a to dlatego, że w tym dniu święcimy gałązki wierzbowe, które w naszym klimacie zastępują liść palm. Zwyczaj święcenia palm, znany jest w naszym kraju od średniowiecza.

Rodzaje palm

Palma kurpiowska powstaje z pnia ściętego drzewka (jodły lub świerka), oplecionego na całej długości widłakiem, wrzosem, borówką, zdobionego kwiatami z bibuły i wstążkami. Czub drzewka pozostawia się zielony.

Palma góralska wykonana jest z pęku witek wierzbowych, wiklinowych lub leszczynowych. Zwieńczona jest czubem z bazi, jedliny, bibułkowych barwnych kwiatów i wstążek.

Palemka wileńska jest obecnie najczęściej święconą palmą wielkanocną. Niewielkich rozmiarów, misternie upleciona z suszonych kwiatów, mchów i traw jest charakterystyczna dla okolic Wilna, skąd przywędrowała do Polski kilka lat temu, od razu zyskując ogromną popularność.

Zwyczaje i wierzenia

Z palmami wielkanocnymi wiąże się wiele ludowych zwyczajów i wierzeń:

- poświęcona palma chroni ludzi, zwierzęta, domy, pola przed czarami, ogniem i wszelkim złem,

- połykanie bazi zapobiega bólom gardła i głowy, a sproszkowane kotki dodawane do naparów z ziół mają moc uzdrawiającą,

- bazie z poświęconej palmy zmieszane z ziarnem siewnym podłożone pod pierwszą zaoraną skibę zapewnią urodzaj,

- poświęcone palmy wystawiane podczas burzy w oknie chronią dom przed piorunem,

- poświęconą palmą należy pokropić rodzinę, co zabezpieczy ją przed chorobami i głodem,

- uderzenie dzieci witką z palmy zapewnia zdrowie,

- wysoka palma przyniesie jej twórcy długie i szczęśliwe życie.