6
Października
2019

Projekt Historyczny

CZAS WOJNY | 1939-1945

W związku z upamiętnieniem 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej Muzeum Zamek w Oświęcimiu prezentuje wystawę czasową „Nikt nie wierzył… a jednak wojna”, którą można zwiedzać do 2 lutego 2020 r.

Nawiązaniem do wystawy i tegorocznych obchodów zapraszamy na cykl spotkań i wykładów przygotowany w ramach projektu historycznego „CZAS WOJNY 1939 – 1945”, podczas którego zostaną przedstawione wydarzenia i zagadnienia związane z II wojną światową na terenie ziemi oświęcimskiej.

Muzeum zaplanowało niektóre spotkania w formie wyjazdowej „Z historią w terenie” – „Bitwa pod Rajskiem”, „Bitwa pod Wyrami”. Odbędą się także wykłady; o społeczności żydowskiej w Oświęcimiu, a także prezentacja niemieckiej serii pocztówek z widokami miasta z okresu okupacji. Cały cykl zakończy SPOTKANIE ŚWIADKÓW, którzy podzielą się wspomnieniami z tego najtragiczniejszego okresu w historii Oświęcimia.

PROGRAM PROJEKTU:

Z HISTORIĄ W TERENIE – „Bitwa pod Rajskiem”. 

6 października 2019 r. | g. 10.30 – 15.00

Koszt: 15 zł od osoby ( obejmuje transport oraz ubezpieczenie).

Zapisy: przyjmuje sekretariat muzeum tel. 33/842 44 27 (do dnia 3 października).

Prowadzenie: Marcin Dziubek (historyk, członek Grupy Rekonstrukcji Historycznej BON Oświęcim, autor licznych artykułów i książek).

PROGRAM:

10.30 – zbiórka w Muzeum Zamek w Oświęcimiu,

11.00 – wyjazd autobusem do Rajska w pobliże Pomnika Poległych,

– lekcja w terenie: wrzesień 1939 r. w Oświęcimiu, kampania wrześniowa, Batalion Obrony Narodowej „Oświęcim”, bitwa pod Rajskiem (przyczyny, przebieg bitwy w etapach, charakterystyka stron walczących, straty, skutki),

– przejście do pałacu w Rajsku – zwiedzanie pałacu, prowadzący Piotr Seremak,

14.00 – powrót do Oświęcimia,

14.30 – zwiedzanie wystawy czasowej „Nikt nie wierzył… a jednak wojna”,

15.00 – zakończenie.

W przypadku braku wystarczającej ilości chętnych wydarzenie zostanie odwołane.

REGULAMIN: Regulamin lekcja terenowa


14 listopada 2019 r. | g. 17.00  | (wstęp wolny)

WYKŁAD – dr Lucyna Filip  pt. „Społeczność żydowska w Oświęcimiu”.

…Oświęcim znany w świecie pod niemiecką nazwą Auschwitz, kojarzony jest zwykle z zagładą narodu żydowskiego. Niewielu ludzi jednak wie, że ten stary gród piastowski był przez kilkaset lat prężnym ośrodkiem tętniącym życiem, a do 1939 roku Żydzi stanowili w nim większość mieszkańców. Posiadając odrębną religię, obyczaje, język, Żydzi nie tylko kształtowali swoją gminę, lecz i oddziaływali na społeczeństwo w którym żyli.
(…) Jednak okres drugiej wojny światowej zmienił wszystko. Miasto w którym się urodzili i wychowali stało się miejscem ich unicestwienia. (…)
 
Słowo wstępne Lucyny Filip do publikacji „Żydzi w Oświęcimiu 1918 -1941”.

Z HISTORIĄ W TERENIE – Bitwa pod Wyrami

W ramach projektu proponujemy udział w lekcji terenowej, ukazującej mniej znany epizod w czasie wojny obronnej – bitwę pod Wyrami. W bitwie tej brał udział także II batalion 73 Pułku Piechoty, stacjonujący w oświęcimskich koszarach. W walkach poległ jego dowódca płk Władysław Kiełbasa.

24 listopada 2019 (niedziela) | w godzinach 10.00 -15.00.

Koszt: 15 zł (obejmuje transport i ubezpieczenie).

Zapisy: przyjmuje sekretariat Muzeum pod nr tel. 33 842 44 27 (do dnia 15.11.2019).

Prowadzenie – Arkadiusz Dominiec (właściciel Muzeum Śląskiego Września 1939 r. w Tychach, członek grupy Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej 73 Pułk Piechoty).

PROGRAM:

– Zwiedzanie Muzeum Śląskiego Września 1939 r. w Tychach, przejazd w pobliże Pomnika Pamięci Żołnierzy Września 1939 r. w Gostyni oraz zwiedzanie Polskiego Schronu Bojowego „Sowiniec”.

– Lekcja w terenie: wrzesień 1939 r. na Górnym Śląsku i w Oświęcimiu, historia 73 Pułku Piechoty, bitwa pod Wyrami (szczegółowy przebieg, charakterystyka stron walczących, skutki).

W przypadku braku wystarczającej ilości chętnych wydarzenie zostanie odwołane.

Regulamin – Z historią w terenie – bitwa pod Wyrami


24 stycznia 2020 | godzina 17.00 (wstęp wolny)

WYKŁAD – dr Jacka Małczyńskiego z Uniwersytetu Wrocławskiego, który zaprezentuje  serię niemieckich pocztówek z widokami miasta z okresu okupacji.

 

Niemieckie pocztówki z Auschwitz (1941-1944)

Podczas drugiej wojny światowej Niemcy wydali kilkanaście pocztówek z widokami Oświęcimia i okolic. „Czy tu nie jest pięknie?” – z tym dopiskiem 21 sierpnia 1944 r. z Auschwitz nadano pocztówkę z pozdrowieniami. Karta ta znajduje się w zbiorach Muzeum Zamek w Oświęcimiu. Na pozostałych zachowanych kartach pocztowych można zobaczyć m.in. most nad Sołą z zamkiem piastowskim w tle, klasztor Salezjanów, Rynek Główny w Oświęcimiu oraz „sielskie” krajobrazy folwarków w Dworach i Monowicach. W swoim wystąpieniu dr Jacek Małczyński dokona analizy pocztówek, przedstawi ukrytą ideologię i wyobrażenia oraz postrzeganie krajobrazu miasta przez niemieckich osadników w oderwaniu od tragicznej rzeczywistości.

Dr Jacek Małczyński – kulturoznawca, adiunkt w Instytucie Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego, autor książki „Krajobrazy Zagłady. Perspektywa historii środowiskowej” (2018).


2 lutego 2020  |  godzina 17.00  | (wstęp wolny)

SPOTKANIE ŚWIADKÓW – zakończenie projektu.

Fotografie ze zbiorów Marcina Dziubka: Ćwiczenia Baonu Obrony Narodowej Oświęcim 1938 r., mjr Piotr Ryba, Rajsko – pierwsze miejsce pochówku żołnierzy poległych w bitwie.

Fotografie ze zbiorów Muzeum Śląskiego Września 1939 r. – II Batalion 73 Pułku Piechoty.