27
Listopada
2017

Przepasani pasem kontuszowym, warsztaty

Muzeum Zamek w Oświęcimiu zaprasza do udziału w warsztatach edukacyjnych „PRZEPASANI PASEM KONTUSZOWYM, MODA POLSKI SZLACHECKIEJ”, które odbędą się w dniach 27 listopada do 1 grudnia br.

Zajęcia skierowane są do uczniów klas 2-5, szkół podstawowych, odbywać się będą między innymi w przestrzeni wystawy czasowej pt.„Pasy Kontuszowe, atrybut polskiego stroju szlacheckiego”.

Podczas oprowadzania po ekspozycji uczniowie dowiedzą się o jednym z piękniejszych elementów stroju szlacheckiego jakim jest pas kontuszowy. Będą mogli zobaczyć oryginały, jak i współcześnie wykonywane pasy pochodzące z Persjarni Zambrzyckich, a także repliki strojów i broni.

W drugiej części zajęć będzie miała miejsce prezentacja multimedialna obrazująca modę szlachecką Rzeczypospolitej, a w części warsztatowej każdy z uczestników wykona miniaturę pasa kontuszowego zdobiąc go według wzorów z dawnych persjarni.

Pas polski kontuszowy miał długość około 3-4m i szerokość 30-40cm. Składano go i owijano dwu-trzykrotnie powyżej bioder, przewiązując z przodu, tak że powstawał okazały węzeł, z którego zwieszały się swobodnie dwa końce, prezentując ozdobne zakończenia tzw. głowy.

Efektem warsztatów będzie właśnie taki 4 metrowy „zamkowy pas kontuszowy”, który każda z grup biorąca udział w zajęciach zaprojektuje i ozdobi.

Zapisy przyjmuje sekretariat muzeum od 13 listopada (tel. 33/842-44-27), koszt warsztatów 7 zł od dziecka.

PAS KONTUSZOWY

Ważnym dodatkiem do odzieży polskiego szlachcica był pas. Od XV w. popularne były w Rzeczypospolitej pasy tekstylne wykonywane z taśm i plecionek. Droższe pasy jedwabne sprowadzano od XVI w. ze Wschodu. W XVIII stuleciu pas kontuszowy był nieodzownym elementem reprezentacyjnego stroju
szlacheckiego, który wykształcił się w latach 30-40 XVII w. i składał się z żupana, kontusza, spodni z nogawkami wpuszczonymi w buty oraz kołpaka podszytego futrem. Pasy kontuszowe, sprowadzane z Persji i Turcji, wykonywano z jedwabiu, często przetykając je złotą nicią. W związku z coraz większym popytem na pasy kontuszowe w Rzeczypospolitej powstały manufaktury specjalizujące się w ich produkcji, zwane persjarniami. Tkactwem trudnili się Ormianie, którymi opiekowali się magnaci. Najbardziej znane persjarnie działały w Słucku, Grodnie, Kobyłkach i Lipkowie (Warszawa). Pasy powstawały też w Krakowie i Gdańsku.